واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

1018

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

مسيحى سپرد . و بلغاى مسيحى در عهد وى مقام وزير اول داشت « 1 » . ولى منكو ، از لحاظ معتقدات دينى ، شخصا شمنى « 2 » بوده و ارزش همهء اديان را برابر مىشمرد و اجازه نمىداد كه مردم بخاطر معتقداتشان مورد فشار و تضييق واقع شوند . وى اجراى ياسا و تحميل آن را نيز در مورد پيروان همهء اديان جايز نمى - دانست . اگر سخنان ميرخواند را باور كنيم « 3 » ، به هنگام ضيافتى كه به مناسبت جلوس منكو ترتيب داده شده بوده براى « بعضى از اهل اسلام [ كه حضور داشتند ] حيوانات را بر وجه شرع ذبح مىكردند » « 4 » موضوع محاكمه و اعدام

--> ( 1 ) - روبروك ، چاپ ميشل - رايت ، 320 ؛ ( ترجمهء مالئين ، 129 ) . روبروك دربارهء بلغاى مىگويد كه او « est major Curiae et judicatreos morte » و به گفتهء رشيد الدين ( نسخهء خطى V GPB ، 3 ، 1 ، ورق 209 ؛ نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 206 ؛ ( چاپ بلوشه ، 316 ) ، بلغاى رئيس بيتكچيان بوده ؛ رجوع شود به : 260 . D ' Ohsson , « Histoire des mongols » t . II , p . ( 2 ) - « نشانهء ايمان » معروف منكو را در تأليف روبروك ، چاپ ميشل - رايت ، 360 - 359 بنگريد ؛ ترجمهء مالئين ، 156 - 155 . ( 3 ) - ( چاپ لكنهو ، V ، 58 ) . ( 4 ) - « در عيد فطر سنهء خمسين و ستمائه در حضرت اعلى [ منكو قاآن ] قاضى القضاة جمال الملة و الدين محمود خجندى دام فضله بر در اردو چون مسلمانان حاضر آمدند امامت و خطابت بذكر خلفاء راشدين و امير المؤمنين مطرز و موشح گردانيد و چون فارغ شدند قاضى القضاة در اردو [ ى منكو ] آمد و دعاها گفت » ( رجوع شود به جوينى ، چاپ قزوينى ، III ، 80 - 79 ؛ 300 . Ohsson , « Histoire des mongols » t . II , P ، D در تأليف ياد شدهء دوسون سخنى از خطبه‌اى كه بنام خليفه خوانده شده باشد ، نرفته است . - تحريريه ) .